فیزیوتراپی یکی از بهترین روشهای درمان غیرتهاجمی برای کاهش درد، بهبود عملکرد عضلات و مفاصل و بازگرداندن توان حرکتی است. با این حال، بسیاری از بیماران پیش از شروع جلسات درمان یا پس از نخستین جلسه، این سوال را مطرح میکنند که آیا فیزیوتراپی درد دارد؟ یا چرا بعد از فیزیوتراپی احساس درد بیشتری دارم؟
واقعیت این است که احساس درد بعد فیزیوتراپی، همیشه نشانه آسیب یا انجام نادرست درمان نیست. در بسیاری از موارد، این درد نتیجه واکنش طبیعی عضلات، تاندونها، رباطها و سایر بافتهای نرم به تمرینات درمانی یا تکنیکهای دستی است و طی مدت کوتاهی برطرف میشود. البته در برخی شرایط نیز درد شدید یا طولانیمدت میتواند نشاندهنده فشار بیش از حد، انتخاب نامناسب برنامه درمانی یا وجود یک مشکل زمینهای باشد که به بررسی مجدد نیاز دارد. در ادامه این مقاله بررسی میکنیم که درد بعد از فیزیوتراپی در چه شرایطی طبیعی است، چه زمانی باید نگران آن بود، علت درد در بخشهای مختلف بدن چیست و برای کاهش این درد چه اقداماتی میتوان انجام داد.
آیا فیزیوتراپی درد دارد؟
بهطور کلی، هدف فیزیوتراپی کاهش درد است، نه ایجاد آن. با این حال، براساس نوع آسیب، مرحله درمان و تکنیکهای مورد استفاده، ممکن است بیمار در طول جلسه یا چند ساعت پس از آن، درد خفیف یا احساس ناراحتی را تجربه کند. برای مثال، زمانی که عضلات ضعیف یا مفاصلی که مدتها بیحرکت بودهاند دوباره تحت کشش یا تمرین قرار میگیرند، واکنش طبیعی بدن میتواند بهصورت درد عضلانی یا احساس گرفتگی ظاهر شود. این درد معمولا مشابه دردی است که افراد پس از انجام یک فعالیت ورزشی سنگین تجربه میکنند و اغلب طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت کاهش مییابد.
شدت درد ایجادشده به نوع روش درمان نیز بستگی دارد. تمریندرمانی، درمان دستی، آزادسازی بافت نرم، کشش عضلات، موبیلیزاسیون مفاصل یا برخی دستگاههای فیزیوتراپی ممکن است در روزهای ابتدایی درمان باعث ایجاد درد خفیف شوند؛ اما این درد نباید شدید، غیرقابلتحمل یا رو به افزایش باشد. از سوی دیگر، بسیاری از روشهای رایج مانند لیزرتراپی، مگنتتراپی یا اولتراسوند درمانی، هنگام انجام درمان معمولا بدون درد هستند و بیماران در طول استفاده از این دستگاهها احساس ناراحتی قابلتوجهی ندارند.
نکته مهم این است که یک فیزیوتراپیست باتجربه، شدت تمرینات و تکنیکهای درمانی را متناسب با شرایط هر بیمار تنظیم میکند تا ضمن حفظ اثربخشی درمان، از ایجاد درد غیرضروری جلوگیری شود. بنابراین اگر در طول جلسات، درد شدیدی را تجربه میکنید، بهتر است همان لحظه موضوع را با درمانگر خود در میان بگذارید تا برنامه درمانی اصلاح شود.
بیشتر بخوانید: آیا فیزیوتراپی عوارض دارد؟
بررسی علت درد بعد از فیزیوتراپی
احساس درد بعد از فیزیوتراپی همیشه به معنای بدتر شدن آسیب نیست. در واقع، در بسیاری از بیماران این درد بخشی از پاسخ طبیعی بدن به فرآیند درمان و بازسازی بافتها محسوب میشود. شناخت علت این درد میتواند از نگرانیهای بیمورد جلوگیری کند. در ادامه این دلایل را بررسی میکنیم.
فعال شدن عضلات ضعیف یا کمتحرک
یکی از شایعترین دلایل درد بعد از فیزیوتراپی، فعال شدن عضلاتی است که بهدلیل درد، آسیب یا بیحرکتی طولانیمدت عملکرد طبیعی خود را از دست دادهاند. شروع دوباره فعالیت این عضلات میتواند باعث درد عضلانی با شروع تاخیری (DOMS) شود؛ دردی که معمولا بین ۱۲ تا ۴۸ ساعت پس از تمرین ایجاد شده و بهتدریج از بین میرود.
بیشتر بخوانید: چرا فیزیوتراپی درد را بیشتر می کند؟
افزایش جریان خون و آغاز فرآیند ترمیم
تمرینات درمانی، لیزرتراپی، گرمادرمانی و برخی تکنیکهای دستی باعث افزایش خونرسانی به بافتهای آسیبدیده میشوند. این افزایش گردش خون، مواد مغذی و اکسیژن بیشتری را به محل آسیب میرساند و روند ترمیم را تسریع میکند. در برخی افراد، این فرآیند ممکن است با احساس درد یا حساسیت خفیف همراه باشد.
کشش عضلات و بافتهای کوتاهشده
در بیمارانی که مدت زیادی دچار محدودیت حرکتی بودهاند، عضلات، تاندونها و کپسول مفصلی کوتاه و سفت میشوند. هنگام انجام تمرینات کششی یا افزایش دامنه حرکتی، این بافتها تحت کشش قرار میگیرند و ممکن است برای مدت کوتاهی دردناک شوند.
آزادسازی چسبندگیهای بافت نرم
در برخی آسیبها، میان لایههای عضلات و فاشیا چسبندگی ایجاد میشود. تکنیکهای درمان دستی با هدف آزادسازی این چسبندگیها انجام میشوند و ممکن است تا چند ساعت پس از درمان باعث درد یا حساسیت موضعی شوند. این واکنش معمولا موقتی است و با ادامه روند درمان کاهش پیدا میکند.
شدت بالای تمرینات درمانی
اگر تمرینات درمانی متناسب با توانایی بیمار انتخاب نشوند یا بیمار بدون هماهنگی با فیزیوتراپیست شدت تمرینات خانگی را افزایش دهد، احتمال بروز درد بیشتر خواهد شد. به همین دلیل، رعایت برنامه درمانی و افزایش تدریجی شدت تمرینات اهمیت زیادی دارد.
وجود التهاب فعال
در آسیبهای حاد مانند کشیدگی عضلات، پارگی رباطها یا برخی آسیبهای ورزشی، بافت هنوز در مرحله التهاب قرار دارد. در این شرایط، حتی تمرینات درمانی مناسب نیز ممکن است در ساعات اولیه باعث افزایش موقت درد شوند؛ اما این وضعیت معمولا گذرا است و با ادامه درمان بهبود پیدا میکند.
درد بعد از فیزیوتراپی طبیعی است؟
در اغلب موارد، بله. احساس درد خفیف تا متوسط که چند ساعت پس از جلسه درمان آغاز شده و حداکثر تا ۴۸ ساعت ادامه داشته باشد، بخشی از روند طبیعی سازگاری بدن با درمان محسوب میشود.
این درد معمولا با ویژگیهای زیر همراه است:
- درد خفیف تا متوسط
- احساس گرفتگی یا کوفتگی عضلات
- حساسیت مختصر هنگام لمس ناحیه درمان
- کاهش تدریجی درد طی یک تا دو روز
- بهبود تدریجی دامنه حرکتی با وجود احساس درد
در مقابل، برخی علائم میتوانند نشاندهنده وجود مشکل باشند و نباید نادیده گرفته شوند. اگر هر یک از موارد زیر را تجربه کردید، بهتر است با فیزیوتراپیست یا پزشک خود مشورت کنید:
- درد بسیار شدید یا غیرقابلتحمل
- افزایش درد بهجای کاهش آن
- ادامه درد بیش از ۷۲ ساعت
- تورم شدید یا تغییر رنگ پوست
- بیحسی یا گزگز جدید
- ضعف ناگهانی عضلات
- محدودیت شدید حرکت نسبت به قبل از درمان
- تب یا علائم عفونت
به خاطر داشته باشید که هدف فیزیوتراپی، افزایش توانایی بدن برای حرکت و کاهش تدریجی درد است. بنابراین وجود مقدار کمی درد در مراحل ابتدایی درمان، لزوما نشانه ناموفق بودن فیزیوتراپی نیست و در بسیاری از بیماران، بخشی از روند طبیعی بهبودی به شمار میرود.
درد بعد از فیزیوتراپی شانه
درد بعد از فیزیوتراپی شانه یکی از شایعترین شکایتهای بیماران، بهویژه در جلسات ابتدایی درمان است. مفصل شانه بیشترین دامنه حرکتی را در میان مفاصل بدن دارد و به همین دلیل در صورت آسیب یا بیحرکتی طولانیمدت، عضلات، تاندونها و کپسول مفصلی دچار خشکی و ضعف میشوند. زمانی که فیزیوتراپی برای افزایش دامنه حرکتی و تقویت عضلات آغاز میشود، ممکن است بیمار برای مدت کوتاهی احساس درد یا گرفتگی داشته باشد.
در بسیاری از موارد، این درد بهدلیل انجام تمرینات کششی، تقویتی یا تکنیکهای درمان دستی ایجاد میشود و طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت کاهش مییابد. بهویژه در بیمارانی که دچار شانه یخزده، پارگی تاندون روتاتور کاف، سندرم گیرافتادگی شانه یا التهاب تاندونها هستند، احساس درد خفیف پس از درمان طبیعی است.
با این حال، اگر درد بهجای کاهش، هر روز شدیدتر شود یا با علائمی مانند تورم قابلتوجه، کاهش شدید دامنه حرکتی، بیحسی یا ضعف ناگهانی دست همراه باشد، لازم است بیمار هرچه سریعتر موضوع را با فیزیوتراپیست یا پزشک خود مطرح کند. به بیماران توصیه میشود پس از پایان جلسه درمان، تمرینات تجویزشده را دقیقا مطابق برنامه انجام دهند و از انجام فعالیتهای سنگین یا بلند کردن اجسام سنگین تا زمان بهبود نسبی خودداری کنند.
آیا فیزیوتراپی زانو درد دارد؟ درد بعد از فیزیوتراپی زانو
بسیاری از افرادی که بهدلیل آرتروز زانو، آسیب رباطها، پارگی مینیسک یا جراحیهای ارتوپدی تحت فیزیوتراپی قرار میگیرند، نگران افزایش درد پس از جلسات درمان هستند. در حقیقت، احساس درد خفیف تا متوسط پس از فیزیوتراپی زانو در بسیاری از بیماران طبیعی است و معمولا نشانه آغاز فرآیند بازسازی و تقویت عضلات اطراف مفصل محسوب میشود.
در جلسات فیزیوتراپی، تمرکز اصلی بر افزایش دامنه حرکتی، کاهش خشکی مفصل، تقویت عضلات چهارسر ران، همسترینگ و بهبود الگوی راه رفتن است. این تمرینات ممکن است باعث خستگی عضلات یا درد موقت شوند؛ بهخصوص اگر بیمار مدت زیادی فعالیت نداشته باشد. پس از جراحیهایی مانند بازسازی رباط صلیبی قدامی (ACL)، تعویض مفصل زانو یا ترمیم مینیسک، وجود مقداری درد پس از تمرینات درمانی کاملا قابل انتظار است. البته شدت درد نباید به اندازهای باشد که بیمار نتواند روی پا بایستد یا راه برود.
اگر درد زانو با تورم شدید، قفل شدن مفصل، احساس ناپایداری یا کاهش ناگهانی توانایی حرکت همراه باشد، ممکن است نشاندهنده فشار بیش از حد یا وجود یک مشکل جدید باشد و باید توسط فیزیوتراپیست ارزیابی شود.
بیشتر بخوانید: بعد از فیزیوتراپی زانو چه باید کرد؟
درد بعد از فیزیوتراپی مچ پا
مچ پا یکی از مفاصلی است که پس از پیچخوردگی، شکستگی یا جراحی، معمولا دچار خشکی و ضعف عضلانی میشود. به همین دلیل، فیزیوتراپی نقش مهمی در بازگرداندن دامنه حرکتی، تعادل و قدرت عضلات این ناحیه دارد. در مراحل ابتدایی درمان، ممکن است بیمار پس از انجام تمرینات تعادلی، کششی یا تقویتی، احساس درد یا کوفتگی داشته باشد. این وضعیت اغلب ناشی از فعال شدن عضلاتی است که برای مدت طولانی کمکار بودهاند و معمولا ظرف یک تا دو روز برطرف میشود.
در صورتی که درد همراه با تورم شدید، قرمزی، احساس بیثباتی مفصل یا ناتوانی در تحمل وزن بدن باشد، لازم است برنامه درمانی مجددا بررسی شود. ادامه تمرینات با وجود چنین علائمی میتواند روند بهبودی را مختل کند. رعایت توصیههای فیزیوتراپیست، انجام صحیح تمرینات خانگی و پرهیز از بازگشت زودهنگام به فعالیتهای ورزشی، نقش مهمی در کاهش درد و جلوگیری از آسیب مجدد مچ پا دارد.
درد بعد از فیزیوتراپی دست؛ آیا فیزیوتراپی دست درد دارد؟
فیزیوتراپی دست برای درمان مشکلاتی مانند شکستگیها، آسیب تاندونها، سندرم تونل کارپال، التهاب تاندون، خشکی مفاصل انگشتان و همچنین توانبخشی پس از جراحی انجام میشود. از آنجا که دست دارای ساختارهای ظریف و اعصاب فراوانی است، برخی بیماران پس از درمان احساس درد یا حساسیت بیشتری را تجربه میکنند.
این درد معمولا در نتیجه انجام تمرینات افزایش دامنه حرکتی، کشش تاندونها یا تقویت عضلات کوچک دست ایجاد میشود و اغلب طی مدت کوتاهی کاهش پیدا میکند. در بسیاری از بیماران، این احساس درد نشاندهنده آغاز بازگشت عملکرد طبیعی بافتها است. البته اگر درد با کاهش قدرت گرفتن اجسام، بیحسی انگشتان، تورم شدید یا تغییر رنگ پوست همراه باشد، نباید آن را طبیعی تلقی کرد. در چنین شرایطی لازم است بیمار برای بررسی وضعیت خود با فیزیوتراپیست مشورت کند.
برای کاهش درد بعد از فیزیوتراپی دست، رعایت زمان استراحت، انجام دقیق تمرینات خانگی و خودداری از وارد کردن فشار بیش از حد به دست اهمیت زیادی دارد. همچنین بیمار نباید بدون هماهنگی با درمانگر، تعداد یا شدت تمرینات را افزایش دهد؛ زیرا این کار میتواند باعث التهاب مجدد بافتهای در حال ترمیم شود.
درد لگن بعد از فیزیوتراپی
درد لگن بعد از فیزیوتراپی یکی از مواردی است که برخی بیماران، بهویژه در هفتههای ابتدایی درمان، تجربه میکنند. مفصل لگن یکی از مهمترین مفاصل تحملکننده وزن بدن است و در راه رفتن، ایستادن، نشستن و بسیاری از فعالیتهای روزمره نقش اساسی دارد. به همین دلیل، هرگونه آسیب یا ضعف عضلانی در این ناحیه ممکن است با شروع تمرینات درمانی، باعث بروز درد موقت شود.
در بسیاری از موارد، علت درد پس از فیزیوتراپی لگن، کشش عضلات کوتاهشده، تقویت عضلات ضعیف یا افزایش دامنه حرکتی مفصل است. این درد معمولا خفیف تا متوسط بوده و طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت کاهش پیدا میکند. بیمارانی که به دلیل آرتروز مفصل لگن، تعویض مفصل، التهاب تاندونها، بورسیت یا آسیبهای عضلانی تحت درمان قرار دارند، ممکن است پس از انجام تمرینات قدرتی یا تعادلی، احساس خستگی یا کوفتگی عضلات اطراف لگن داشته باشند که این موضوع در اغلب موارد طبیعی است.
با این حال، اگر درد بهتدریج شدیدتر شود، با تورم قابلتوجه، ناتوانی در راه رفتن، احساس ناپایداری مفصل یا تب همراه باشد، لازم است بیمار در اولین فرصت توسط فیزیوتراپیست یا پزشک معاینه شود.
در صورت نیاز به دریافت اطلاعات بیشتر در این زمینه حتما مقاله «علت درد لگن بعد از فیزیوتراپی» را بخوانید.
آیا فیزیوتراپی کمر درد دارد؟ درد بعد از فیزیوتراپی کمر
کمردرد یکی از شایعترین دلایل مراجعه بیماران به مراکز فیزیوتراپی است. بسیاری از افراد تصور میکنند که جلسات فیزیوتراپی کمر باید از همان ابتدا درد را بهطور کامل از بین ببرد. در حالی که ممکن است در روزهای نخست درمان، احساس درد یا خشکی عضلات برای مدت کوتاهی افزایش پیدا کند.
تمرینات تقویتی عضلات مرکزی بدن، کشش عضلات کمری و همسترینگ، درمان دستی و اصلاح الگوی حرکتی، همگی میتوانند در مراحل اولیه باعث ایجاد درد خفیف شوند. این درد معمولا ناشی از فعال شدن عضلاتی است که مدتها به دلیل درد یا بیتحرکی فعالیت کافی نداشتهاند.
در بیمارانی که به فتق دیسک، اسپاسم عضلات کمر، تنگی کانال نخاعی یا آرتروز ستون فقرات مبتلا هستند، شدت درد ممکن است بسته به نوع بیماری و مرحله درمان متفاوت باشد. به همین دلیل، برنامه فیزیوتراپی باید کاملا متناسب با شرایط هر بیمار طراحی شود. اگر درد کمر پس از فیزیوتراپی با انتشار شدید به پا، بیاختیاری ادرار یا مدفوع، ضعف پیشرونده اندام تحتانی یا بیحسی گسترده همراه باشد، این وضعیت طبیعی نیست و نیاز به بررسی فوری پزشکی دارد.
در اغلب بیماران، ادامه درمان طبق برنامه و انجام صحیح تمرینات خانگی باعث کاهش تدریجی درد و بهبود عملکرد ستون فقرات میشود.
درد بعد از فیزیوتراپی گردن؛ آیا فیزیوتراپی گردن درد دارد؟
گردن به دلیل ساختار ظریف مهرهها، عضلات و اعصاب، نسبت به بسیاری از نواحی دیگر بدن حساستر است. به همین دلیل، برخی بیماران پس از جلسات فیزیوتراپی گردن، درد یا احساس گرفتگی عضلات را تجربه میکنند. تمرینات اصلاحی، کشش عضلات کوتاهشده، درمان دستی و افزایش دامنه حرکتی مهرههای گردنی ممکن است در جلسات ابتدایی باعث ایجاد درد خفیف شوند. این درد معمولا موقتی است و با سازگار شدن عضلات و مفاصل با درمان، کاهش پیدا میکند.
افرادی که مدت طولانی پشت میز کار میکنند یا دچار اسپاسم مزمن عضلات گردن هستند، ممکن است پس از آزادسازی عضلات، احساس کوفتگی بیشتری داشته باشند. این واکنش معمولا جای نگرانی ندارد و نشاندهنده شروع بازگشت عملکرد طبیعی عضلات است. با این وجود، اگر درد گردن با سرگیجه شدید، تاری دید، بیحسی دستها، ضعف عضلانی یا سردرد شدید و غیرمعمول همراه شود، باید درمان متوقف شده و بیمار توسط پزشک یا فیزیوتراپیست ارزیابی شود.
رعایت وضعیت صحیح بدن هنگام نشستن، استفاده از بالش مناسب و انجام تمرینات تجویزشده، نقش مهمی در کاهش درد بعد از فیزیوتراپی گردن دارد.
درد بعد از فیزیوتراپی پا
درد پا پس از فیزیوتراپی میتواند نواحی مختلفی از اندام تحتانی، از جمله ران، ساق یا کف پا را درگیر کند. این درد معمولا پس از درمان آسیبهای ورزشی، شکستگیها، جراحیهای ارتوپدی یا بیماریهای عصبیعضلانی مشاهده میشود. یکی از مهمترین دلایل درد، فعال شدن مجدد عضلاتی است که به دلیل آسیب یا بیحرکتی طولانیمدت دچار ضعف شدهاند. همچنین تمرینات تعادلی، راه رفتن درمانی و تمرینات مقاومتی میتوانند در روزهای نخست باعث درد یا خستگی عضلات شوند.
در بیمارانی که به دلیل سکته مغزی، آسیب اعصاب محیطی یا جراحیهای اندام تحتانی تحت توانبخشی قرار دارند، شدت درد باید بهصورت مداوم توسط فیزیوتراپیست ارزیابی شود تا از اعمال فشار بیش از حد جلوگیری شود. اگر درد پا با تورم شدید، قرمزی، احساس گرمای غیرطبیعی، بیحسی گسترده یا ناتوانی در تحمل وزن همراه باشد، لازم است بیمار هرچه سریعتر مورد ارزیابی قرار گیرد.
بهطور کلی، درد خفیف و کوتاهمدت پس از فیزیوتراپی پا طبیعی است؛ اما درد شدید، پیشرونده یا طولانیمدت نباید نادیده گرفته شود و نیازمند بررسی علت زمینهای است.
راهکارهای درمان درد بعد از فیزیوتراپی
اگرچه درد خفیف بعد از فیزیوتراپی در بسیاری از بیماران طبیعی است، اما رعایت برخی توصیهها میتواند به کاهش ناراحتی، تسریع روند بهبودی و افزایش اثربخشی درمان کمک کند. در ادامه، مهمترین راهکارهای کاهش و درمان درد بعد از فیزیوتراپی را بررسی میکنیم. توجه داشته باشید که قبل از اجرای این روشها بهتر است با فیزیوتراپیست خود مشورت کنید.
به بدن خود فرصت استراحت بدهید
پس از هر جلسه فیزیوتراپی، بدن برای ترمیم بافتها و سازگاری با تمرینات درمانی به زمان نیاز دارد. استراحت کافی، بهویژه در ۲۴ ساعت نخست، میتواند از افزایش درد و خستگی عضلات جلوگیری کند. البته استراحت به معنای بیتحرکی کامل نیست و باید مطابق توصیه فیزیوتراپیست، فعالیتهای سبک روزانه را ادامه دهید.
تمرینات خانگی را طبق برنامه انجام دهید
یکی از مهمترین عوامل موفقیت درمان، انجام منظم تمرینات خانگی است. حذف تمرینات یا انجام بیش از حد آنها، هر دو میتوانند باعث افزایش درد یا طولانی شدن روند درمان شوند. تمرینات را دقیقا با تعداد، شدت و دفعاتی که فیزیوتراپیست تعیین کرده است انجام دهید.
از کمپرس سرد یا گرم در زمان مناسب استفاده کنید
براساس نوع آسیب و مرحله درمان، استفاده از کمپرس سرد یا گرم میتواند به کاهش درد کمک کند:
- کمپرس سرد معمولا در ۲۴ تا ۴۸ ساعت نخست و در صورت وجود التهاب یا تورم توصیه میشود.
- کمپرس گرم بیشتر برای کاهش گرفتگی عضلات و افزایش انعطافپذیری بافتها کاربرد دارد.
مصرف مایعات را افزایش دهید
نوشیدن آب کافی به بهبود عملکرد عضلات، حفظ انعطافپذیری بافتها و دفع مواد حاصل از فعالیت عضلانی کمک میکند. کمآبی بدن میتواند احتمال گرفتگی عضلات و احساس خستگی را افزایش دهد.
فعالیتهای سنگین را به تعویق بیندازید
پس از جلسه فیزیوتراپی، بهتر است تا زمانی که فیزیوتراپیست اجازه نداده است، از بلند کردن اجسام سنگین، ورزشهای شدید یا فعالیتهایی که فشار زیادی به ناحیه درمان وارد میکنند، خودداری کنید.
وضعیت بدن را اصلاح کنید
رعایت اصول صحیح نشستن، ایستادن، راه رفتن و خوابیدن، از وارد شدن فشار اضافی به عضلات و مفاصل جلوگیری میکند و احتمال بروز درد پس از درمان را کاهش میدهد.
خواب کافی داشته باشید
بخش زیادی از فرآیند ترمیم بافتها هنگام خواب اتفاق میافتد. خواب باکیفیت و کافی میتواند به کاهش التهاب، بازسازی عضلات و بهبود سریعتر بدن کمک کند.
در صورت تشدید درد با فیزیوتراپیست مشورت کنید
اگر درد شما هر روز بیشتر میشود، بیش از ۷۲ ساعت ادامه پیدا کرده است یا با علائمی مانند تورم شدید، بیحسی، ضعف عضلانی یا محدودیت شدید حرکت همراه است، نباید درمان را بدون اطلاع فیزیوتراپیست ادامه دهید. در چنین شرایطی ممکن است نیاز به تغییر برنامه درمانی یا بررسیهای تکمیلی وجود داشته باشد.
نکات مهم برای جلوگیری از بروز درد پس از فیزیوتراپی
اگرچه بروز مقداری درد پس از برخی جلسات فیزیوتراپی طبیعی است، اما رعایت چند نکته ساده میتواند احتمال ایجاد درد شدید یا طولانیمدت را کاهش دهد.
- جلسات فیزیوتراپی را بهصورت منظم و بدون وقفه ادامه دهید.
- پیش از شروع درمان، فیزیوتراپیست را از بیماریهای زمینهای و داروهای مصرفی خود مطلع کنید.
- تمرینات خانگی را دقیقا مطابق برنامه انجام دهید.
- از افزایش خودسرانه تعداد یا شدت تمرینات خودداری کنید.
- در طول روز آب کافی بنوشید.
- خواب و استراحت کافی داشته باشید.
- پیش از انجام فعالیتهای ورزشی، بدن را بهخوبی گرم کنید.
- از انجام حرکات ناگهانی یا بلند کردن اجسام سنگین بلافاصله بعد از درمان پرهیز کنید.
- در صورت بروز درد غیرطبیعی، درمان را بدون هماهنگی ادامه ندهید.
- در طول درمان، تغذیه مناسب و سرشار از پروتئین، ویتامین D، کلسیم و سایر مواد مغذی را رعایت کنید.
- توصیههای ارگونومی مانند نحوه صحیح نشستن، ایستادن و کار با رایانه را جدی بگیرید.
- در صورت ابتلا به بیماریهایی مانند دیابت، پوکی استخوان یا آرتروز، برنامه درمانی را فقط تحت نظر متخصص دنبال کنید.
- در صورت احساس درد هنگام انجام تمرینات، از ادامه خودسرانه آنها خودداری کرده و موضوع را با فیزیوتراپیست در میان بگذارید.
بیشتر بخوانید: آمادگی قبل از فیزیوتراپی: چه کارهایی قبل از مراجعه انجام دهیم؟
جمعبندی
فیزیوتراپی یکی از تاثیرگذارترین روشهای درمانی برای کاهش درد، افزایش دامنه حرکتی و بازگرداندن عملکرد طبیعی عضلات و مفاصل است. با این حال، احساس درد خفیف تا متوسط پس از برخی جلسات درمان، بهویژه در مراحل ابتدایی، معمولا بخشی از روند طبیعی سازگاری بدن با تمرینات و تکنیکهای درمانی محسوب میشود. در بیشتر موارد، این درد طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت کاهش پیدا میکند و جای نگرانی ندارد. با این حال، درد شدید، طولانیمدت یا همراه با علائمی مانند تورم قابلتوجه، بیحسی، ضعف عضلانی یا محدودیت شدید حرکت، طبیعی نیست و باید توسط فیزیوتراپیست یا پزشک بررسی شود.
رعایت توصیههای درمانی، انجام صحیح تمرینات خانگی، استراحت کافی، اصلاح سبک زندگی و حفظ ارتباط مستمر با فیزیوتراپیست، نقش مهمی در کاهش درد و دستیابی به بهترین نتیجه درمان دارد. به خاطر داشته باشید که موفقیت فیزیوتراپی تنها به جلسات درمان محدود نمیشود و همکاری بیمار در اجرای دقیق برنامه درمانی، یکی از مهمترین عوامل بهبود کامل و پیشگیری از عود مجدد مشکلات اسکلتیعضلانی است.
