برخلاف تصور بسیاری از بیماران که فیزیوتراپی صورت را روشی بیخطر و آرامبخش میدانند؛ برخی افراد بعد از جلسات با علائمی مواجه شوند که تجربه درمان را پیچیده میکند. فیزیوتراپی صورت قدرت عضلات صورت را برمیگرداند، گردش خون را افزایش میدهد و ظاهر چینوچروکها را بهبود میبخشد. بااینحال برخی حساسیتها یا قرمزیهای موقت نیز رخ میدهند که باید از آنها باخبر باشید. طبق مطالعات علمی اگر جلسات تحت نظر متخصص و با رعایت نکات ایمنی انجام نشود، حتی عوارض خفیف مانند تورم، درد یا حساسیت پوستی نیز مشاهده میشوند؛ اما با مراقبت صحیح، به صورت کوتاهمدت و قابل مدیریت خواهند بود. در ادامه برای آشنایی با عوارض جانبی فیزیوتراپی صورت با ما همراه شوید.
آیا فیزیوتراپی صورت عوارض دارد؟
فیزیوتراپی بهطورکلی روشی ایمن و غیر تهاجمی برای بازگرداندن عملکرد عضلات صورت، کاهش درد و بهبود ظاهر پوست بهشمار میرود. بااینحال مانند هر روش درمانی دیگر، عوارض فیزیوتراپی صورت در برخی افراد بروز میکند؛ بهویژه اگر جلسات بدون ارزیابی دقیق یا توسط فرد غیرمتخصص انجام شوند.
مطالعات بالینی نشان میدهند که شایعترین عوارض موقت شامل تورم جزئی، قرمزی پوست، حساسیت به لمس و درد عضلانی خفیف هستند. این علائم در چند ساعت تا چند روز پس از جلسه برطرف میشوند و نشانهای از واکنش طبیعی بدن به تحریک عضلات و افزایش جریان خون میباشند.
عوامل موثر بر بروز عوارض فیزیوتراپی صورت عبارتاند از:
- نوع تکنیک مورد استفاده: تحریک الکتریکی، ماساژ عمیق و اولتراسوند واکنشهای متفاوتی ایجاد میکنند
- حساسیت پوست و عضلات فرد: افراد با پوست نازک یا سابقه التهاب پوستی بیشتر در معرض قرمزی یا تحریک قرار دارند
- تعداد و شدت جلسات: جلسات طولانی یا بیش از حد فشرده باعث خستگی عضلات یا درد موضعی میشوند
- پیشینه پزشکی بیمار: شرایطی مانند آکنه فعال، عفونتهای پوستی یا اختلالات انعقادی ریسک عوارض را افزایش میدهند
با رعایت دستورالعملهای درمانگر و شروع با حرکات ملایم، این عوارض کوتاهمدت و قابل مدیریت هستند و جای نگرانی جدی وجود ندارد. نکته مهم این است که فیزیوتراپی صورت عوارض جدی بسیار کمی دارد و فواید آن در بازتوانی عضلات و بهبود عملکرد صورت به مراتب بیشتر از این واکنشهای گذرا است.
عوارض فیزیوتراپی صورت چیست؟
فیزیوتراپی صورت با هدف بازتوانی عضلات صورت و بهبود عملکرد عصبی، در بسیاری از موارد موثر است. بااینحال در برخی شرایط عوارضی نیز به همراه دارد. برای این که بدانید فیزیوتراپی صورت چه عوارضی دارد، در ادامه به بررسی مهمترین آنها میپردازیم.
تورم و قرمزی پوست؛ واکنش طبیعی یا نشانهای از مشکل؟
یکی از عوارض شایع فیزیوتراپی صورت، بروز تورم و قرمزی در ناحیه درمان است. این علائم به دلیل تحریک مکانیکی یا استفاده از تکنیکهای خاص مانند ماساژ یا تحریک الکتریکی ایجاد میشوند. اگرچه این واکنشها موقت هستند؛ اما در صورت عدم مراقبت مناسب، مشکلات جدیتری را به دنبال دارند.
عوامل موثر در بروز تورم و قرمزی شامل موارد زیر هستند:
- شدت و مدتزمان درمان: استفاده از تکنیکهای شدید باعث افزایش التهاب میشود
- حساسیت پوست فرد: افرادی با پوست حساس بیشتر در معرض این عوارض قرار میگیرند
- عدم رعایت بهداشت: عدم شستوشوی دستها قبل از درمان یا استفاده از ابزارهای آلوده به عفونت و التهاب منجر میشود
سینکینزی؛ حرکات غیر ارادی عضلات صورت
سینکینزی به معنای انقباض غیر ارادی یک عضله در پاسخ به حرکت عضله دیگر است. در فیزیوتراپی صورت، این پدیده به دلیل تحریکات عصبی نادرست یا عدم هماهنگی در بازسازی عصبها رخ میدهد. این عارضه به حرکات غیر طبیعی صورت مانند بستن چشم هنگام لبخند زدن منجر میشود. برای پیشگیری از سینکینزی، باید درمانها تحت نظر متخصص انجام شوند و تکنیکهای مناسب و هماهنگ مورد استفاده قرار بگیرند. همچنین انجام تمرینات تقویتی و کششی برای کاهش این عارضه موثر است.
علل بروز سینکینزی در زیر آمدهاند:
- تحریکات الکتریکی نادرست: استفاده از تحریکات الکتریکی بدون نظارت متخصص باعث رشد غیر هدفمند عصبها و بروز سینکینزی میشود
- عدم هماهنگی در بازسازی عصبی: در صورت عدم هماهنگی در بازسازی عصبها، حرکات غیر ارادی عضلات صورت ایجاد میشود
- استفاده نادرست از تکنیکهای درمانی: استفاده نادرست از تکنیکهای فیزیوتراپی سینکینزی را به همراه دارد
خشکی چشم و دهان؛ عوارض ناشی از ضعف عضلات صورت
اگر عضلات صورت ضعیف باشند، مشکلاتی در عملکرد چشم و دهان را خواهید دید. این مشکلات شامل خشکی چشم، عدم توانایی در بستن کامل پلک، آبریزش دهان و کاهش ترشح بزاق میشوند. این عوارض کیفیت زندگی فرد را تحت تاثیر قرار میدهند. برای مدیریت این عوارض، استفاده از قطرههای چشمی مرطوبکننده، انجام تمرینات تقویتی عضلات صورت و استفاده از پروتزهای دهانی توصیه میشود.
از مهمترین علل بروز خشکی چشم و دهان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ضعف عضلات مسئول بستن پلک
- ضعف عضلات دهانی
- آسیب به عصبهای مربوطه
بیشتر بخوانید: عوارض فیزیوتراپی چیست؟
عوارض روانی و اجتماعی؛ تاثیر بر اعتمادبهنفس و روابط
تغییرات در ظاهر صورت تاثیرات روانی و اجتماعی قابل توجهی دارد. این تغییرات به کاهش اعتمادبهنفس، اضطراب، افسردگی و مشکلات در روابط اجتماعی منجر شوند. برای مدیریت این نوع از عوارض فیزیوتراپی صورت، مشاوره روانشناختی، گروههای حمایتی و آموزش به بیمار و خانواده توصیه میشود. بهطورکلی عواملی مانند: تغییرات ناگهانی در ظاهر صورت، عدم اطلاعرسانی مناسب و عدم حمایت اجتماعی در بروز این عوارض نقش مهمی دارند.
عوارض ناشی از تحریکات الکتریکی؛ خطرات احتمالی در صورت عدم استفاده صحیح
فیزیوتراپی صورت معمولا از تحریکات الکتریکی ملایم برای فعالسازی عضلات ضعیف یا بازیابی هماهنگی عصبی استفاده میکند. اگر این تحریکات بهدرستی و تحت نظارت متخصص انجام نشوند، عوارض متعددی به وجود میآورند که برخی از آنها به شدت بر عملکرد عضلات و کیفیت زندگی فرد تاثیر میگذارند. این عوارض ناشی از شدت بیش از حد جریان، استفاده طولانیمدت یا تکنیک نادرست هستند.
عوارض احتمالی ناشی از تحریکات الکتریکی در فیزیوتراپی صورت عبارتاند از:
- تقویت سینکینزی: تحریکات نامناسب باعث افزایش انقباض غیر ارادی عضلات میشود و حرکات غیر طبیعی صورت را تقویت میکند
- رشد غیرهدفمند عصبها: جریان نادرست الکتریکی مسیرهای عصبی را بهصورت غیرمنطقی تحریک کرده و بازسازی عصبی را مختل میکند
- احساس سوزش یا گزگز: برخی بیماران تجربه سوزش یا احساس گزگز موقت در ناحیه درمان را گزارش کردهاند که ناشی از شدت بالای جریان است
- التهاب پوستی: تحریک بیش از حد باعث قرمزی، تورم یا حساسیت در ناحیه پوست میشود
- تشدید علائم در افراد با اختلالات عصبی: بیماران دارای آسیبهای عصبی قبلی پس از تحریکات الکتریکی، علائمشان تشدید میشود و به مدیریت تخصصی نیاز دارند
مشاوره رایگان فیزیوتراپی در کلینیک دنیز
اگر بعد از مطالعه این مقاله هنوز در مورد عوارض فیزیوتراپی صورت یا روشهای درمانی مناسب خود تردید دارید، بهترین فرصت این است که از مشاوره رایگان کلینیک دنیز بهرهمند شوید. کلینیک ما به عنوان بهترین فیزیوتراپی قزوین با بررسی دقیق وضعیت شما، برنامه درمانی شخصیسازی شده را ارائه میدهند تا از بروز هرگونه عارضه جلوگیری شود. فقط کافی است همین امروز با ما تماس بگیرید و اولین جلسه مشاوره خود را رزرو کنید.
