درد و گرفتگی گردن میتواند دلایل متفاوتی داشته باشد، اما دو علت اصلی که اغلب بیماران را درگیر میکند «دیسک گردن» و «آرتروز گردن» است. این دو مشکل اگرچه علائم مشابهی دارند، اما ماهیت، روند ایجاد و شیوه درمان آنها کاملا با یکدیگر فرق میکند. شناخت تفاوت میان این دو اختلال، نهتنها به تشخیص دقیقتر کمک میکند، بلکه از انجام درمانهای اشتباه، مزمنشدن درد و آسیب عصبی پیشگیری خواهد کرد. بنابراین در این مقاله از وبلاگ کلینک دنیز به بررسی کامل تفاوت دیسک گردن و آرتروز گردن از نظر دلایل وقوع، علائم، راههای تشخیص و درمان میپردازیم.
دیسک گردن چیست؟
دیسک گردن زمانی ایجاد میشود که ماده ژلاتینی داخل دیسک بین مهرهای از جای خود خارج شود و به ریشههای عصبی یا نخاع فشار وارد کند. این فشار معمولاً باعث درد تیرکشنده به دست، گزگز، بیحسی یا ضعف عضلات بازو میشود. شایعترین محلهای درگیری دیسک گردن، فواصل C5–C6 و C6–C7 هستند.
آرتروز گردن چیست؟
آرتروز گردن یا اسپوندیلوز سرویکال به دلیل فرسایش تدریجی مفاصل، غضروفها و استخوانهای گردن رخ میدهد. کاهش ارتفاع دیسکها، تشکیل خارهای استخوانی و خشکی مفاصل از ویژگیهای آن است. آرتروز معمولا تدریجی و همراه با بالا رفتن سن اتفاق میافتد و میتواند باعث درد موضعی، محدودیت حرکتی، سردردهای پسسری و در موارد پیشرفته تنگی کانال نخاعی شود.
فرق دیسک گردن با آرتروز گردن چیست؟
تفاوت دیسک گردن با آرتروز گردن در موارد زیر است:
- دیسک گردن: آسیب دیسک، درد تیرکشنده، گزگز، ضعف عضلانی، ارتباط مستقیم با فشار روی عصب
- آرتروز گردن: فرسایش مفاصل، درد و خشکی موضعی، مزمن و تدریجی، گاهی تنگی کانال نخاعی
در ادامه هر کدام از این دو را به طور کامل شرح میدهیم.
تفاوت دیسک گردن و آرتروز گردن از نظر دلایل وقوع
در این بخش فرق دیسک گردن با آرتروز گردن را از نظر دلایل ایجاد بررسی میکنیم:
دلیل وقوع دیسک گردن:
- حرکات ناگهانی یا فشارهای شدید روی گردن
- نشستن یا کار طولانیمدت با وضعیت نامناسب
- ضربه یا تصادف
- تغییرات دژنراتیو دیسک با افزایش سن
علل بروز آرتروز گردن:
- فرسایش مفاصل فاست و غضروفها
- کاهش آب بین مهرهای و خشکی مفاصل
- کارهای تکراری و وضعیت بدنی نامناسب
- سابقه ضربه یا آسیب قدیمی
- روند طبیعی پیری
تفاوت دیسک گردن با آرتروز گردن از نظر علائم
علائم دیسک گردن و آرتروز گردن نیز با یکدیگر متفاوت است که در این بخش آنها را معرفی میکنیم:
علائم اصلی دیسک گردن:
- درد تیرکشنده به شانه و بازو
- گزگز و بیحسی در مسیر یک عصب مشخص
- ضعف عضلانی در بازو یا دست
- تشدید درد با خم کردن گردن یا چرخش ناگهانی
علائم اصلی آرتروز گردن:
- درد و خشکی موضعی گردن
- محدودیت قابلتوجه حرکت
درد صبحگاهی که با حرکت بهتر میشود - صدای تقتق در مهرهها
- سردردهای ناحیه پشت سر
- در موارد شدید: مشکلات راهرفتن یا بیثباتی به علت فشار بر نخاع
راههای تشخیص دیسک گردن و آرتروز گردن چیست؟
برای بررسی بیماری باید معاینه بالینی انجام شود که شامل بررسی قدرت عضلانی، حس اندامها، رفلکسها و دامنه حرکتی میشود. البته توجه داشته باشید که معمولا تشخیص قطعی از طریق تصویربرداری است.
روشهای تشخیص تفاوت این دو بیماری را در زیر آوردهایم:
- MRI گردن: بهترین روش برای مشاهده بیرونزدگی دیسک و فشار روی عصبها
- رادیوگرافی (X-ray): مناسب برای تشخیص آرتروز و خارهای استخوانی
- CT یا میلوگرافی: برای ارزیابی دقیق استخوانها و تنگی کانال
- نوارعصب (EMG): تشخیص محل درگیری عصب و شدت آسیب
فرق دیسک گردن با آرتروز گردن از نظر روشهای درمان
راههای درمان دیسک گردن با آرتروز گردن متفاوت است و هر کدام نیازمند انجام کارهای خاصی هستند. در این بخش آنها را معرفی میکنیم:
روشهای درمان دیسک گردن:
- داروهای ضدالتهاب و شلکننده عضلات
- فیزیوتراپی گردن به صورت تخصصی با انجام تمرینات کششی–تقویتی
- اصلاح وضعیت بدن و ارگونومی
- تزریق اپیدورال در صورت درد شدید یا تیرکشنده
- جراحی (فقط در صورت ضعف عصبی، درد مقاوم یا فشار شدید بر نخاع)
بیشتر بخوانید: چند جلسه فیزیوتراپی برای دیسک گردن لازم است؟
روشهای درمان آرتروز گردن:
- داروهای ضدالتهاب و کنترلکننده درد
- فیزیوتراپی مداوم، گرمادرمانی و تمرینات اصلاحی
- تزریق مفصل فاست یا بلاک عصبی برای درد مزمن
- در موارد پیشرفته همراه با تنگی کانال: جراحی رفع فشار
بیشتر بخوانید: درمان سریع ارتروز گردن | روشهای درمان تا غذاهای مضر
کدام خطرناکتر است؟ دیسک یا آرتروز گردن؟
هر دو مشکل میتوانند جدی شوند، اما دیسک گردن معمولا در صورت فشار شدید بر عصب یا نخاع ممکن است باعث ضعف ناگهانی شود. آرتروز گردن اغلب مزمن و تدریجی است، اما در صورت تنگی کانال میتواند علائم عصبی گسترده ایجاد کند. در هر دو حالت مراجعه به متخصص ضروری است. در صورت بروز علائم زیر فورا به پزشک مراجعه کنید:
- ضعف یا افت ناگهانی قدرت دست
- اختلال در راهرفتن یا تعادل
- بیاختیاری ادرار یا مدفوع
- درد شدید که با استراحت و دارو کاهش نمییابد
- درد همراه با تب یا علائم عفونت
جمعبندی
در نهایت، دیسک گردن و آرتروز گردن هرچند ممکن است با علائم مشابهی مانند درد، بیحسی یا محدودیت حرکتی همراه باشند، اما از نظر علت، روند بروز و نوع درمان تفاوتهای اساسی دارند. تشخیص درست این دو وضعیت به کمک معاینه تخصصی و تصویربرداری دقیق، مسیر درمان را مشخص میکند و از پیشرفت آسیب جلوگیری مینماید. آگاهی از این تفاوتها، اصلاح سبک زندگی و مراجعه بهموقع به پزشک میتواند نقش مهمی در کنترل درد و جلوگیری از عوارض جدیتر داشته باشد. اگر با علائم طولانیمدت یا شدید مواجه هستید، شروع درمان را به تعویق نیندازید و برای انتخاب بهترین راهکار درمانی به متخصص مراجعه کنید. ما در کلینیک فیزیوتراپی دنیز به تمامی سوالات شما عزیزان پاسخ میدهیم و خدمات جامعی را از فیزیوتراپی آرتروز تا دیسک گردن ارائه میدهیم. برای دریافت نوبت تماس بگیرید یا به صورت آنلاین در سایت درخواست خود را ثبت کنید.
سوالات متداول درباره تفاوت دیسک گردن و آرتروز گردن
-
آیا دیسک گردن میتواند باعث آرتروز شود؟
بله. آسیب مزمن به دیسک میتواند با تغییر فشار بر مهرهها روند آرتروز را تسریع کند.
-
آیا آرتروز گردن قابل درمان قطعی است؟
آرتروز درمان قطعی ندارد اما با فیزیوتراپی، اصلاح سبک زندگی و کنترل التهاب میتوان آن را کاملاً مدیریت کرد.
-
بهترین روش تشخیص تفاوت دیسک و آرتروز چیست؟
MRI بهترین روش برای دیدن دیسک و فشار عصبی است، در حالی که X-ray برای مشاهده آرتروز و خارهای استخوانی استفاده میشود.
-
آیا دیسک گردن همیشه نیاز به جراحی دارد؟
خیر. بیشتر بیماران با درمان محافظهکارانه بهبود مییابند و فقط درصد کمی نیاز به جراحی دارند.
-
آیا علائم دیسک گردن و آرتروز ممکن است شبیه هم باشند؟
بله؛ اما وجود درد تیرکشنده و بیحسی معمولا نشانه دیسک است، در حالی که خشکی و درد موضعی بیشتر مربوط به آرتروز است.
